پیش از آنکه تلفن‌های سامسونگ گلکسی به یک پدیده تبدیل شوند و پیش از اینکه جدال «اندروید در مقابل آیفون» یک شکاف فرهنگی ایجاد کند، یک گوشی کشویی (Slider) کمی بدقواره به نام اچ‌تی‌سی دریم (HTC Dream) وجود داشت – که در ایالات متحده با نام تی-موبایل جی ۱ (T-Mobile G1) به بازار آمد.

این دستگاه که در اکتبر ۲۰۰۸ عرضه شد، اولین گوشی هوشمند اندرویدی بود که به صورت تجاری در دسترس قرار گرفت و به مثابۀ یک اثبات مفهومی برای پلتفرم موبایل متن‌باز (Open-Source) گوگل عمل کرد.

طراحی و مشخصات فنی

در زمان عرضه، «دریم» در کنار آیفون 3G شکیل‌تر، کمی عجیب به نظر می‌رسید. این گوشی دارای یک نمایشگر لمسی خازنی ۳.۲ اینچی، یک صفحه کلید فیزیکی QWERTY کشویی و یک زیرِ چانه خمیده خاص بود که به آن شخصیت می‌بخشید – و البته انتقادات زیادی را نیز به همراه داشت.

در زیر بدنۀ پلاستیکی آن، یک پردازنده Qualcomm MSM7201A با سرعت ۵۲۸ مگاهرتز، ۱۹۲ مگابایت رم و ۲۵۶ مگابایت حافظه داخلی (قابل ارتقاء با microSD تا ۱۶ گیگابایت) قرار داشت. دوربین ۳.۱۵ مگاپیکسلی با فوکوس خودکار آن در سال ۲۰۰۸ عملکرد قابل قبولی داشت. انرژی مورد نیاز آن از طریق یک باتری لیتیوم یون ۱۱۵۰ میلی‌آمپر ساعتی تامین می‌شد که اگرچه اکنون بسیار ناچیز به نظر می‌رسد، اما برای یک روز استفاده شامل ایمیل، وب‌گردی و مسیریابی با نقشه‌های گوگل کافی بود.

تولد اندروید ۱.۰

«دریم» با اندروید ۱.۰ عرضه شد، یعنی مدت‌ها قبل از آنکه کسی نام «کاپ‌کیک» (Cupcake) یا «دونات» (Donut) را شنیده باشد. در آن زمان خبری از چند لمسی (Multitouch) و صفحه کلید روی نمایشگر نبود و اندروید مارکت (نسخه اولیه گوگل پلی) تنها تعداد انگشت‌شماری برنامه ارائه می‌کرد.

اما سیستم عامل آن به وضوح متفاوت بود. «دریم» ویژگی‌هایی را معرفی کرد که سال‌ها تعریف‌کننده اندروید باقی ماندند: پنل اعلان‌ها (Notification Shade)، ویجت‌های صفحه اصلی و یکپارچگی قوی با خدمات گوگل مانند Gmail، YouTube و Maps؛ عناصری که کاربران آیفون تا مدتی بعد آن‌ها را در اختیار نداشتند. این سیستم عامل در آن زمان آشفته، کمی عجیب و بسیار جاه‌طلبانه بود.

یک رقیب جسور

در آن دوران، دنیای گوشی‌های هوشمند حول محور دستگاه‌های بلک‌بری، پالم و ویندوز موبایل می‌چرخید که عمدتاً کاربران تجاری و معتادان به پیام‌رسانی را هدف قرار می‌دادند. در همین حال، آیفون اپل پیش‌تر مفهوم گوشی هوشمند را بازتعریف کرده بود، اما همچنان یک اکوسیستم بسته به شمار می‌رفت.

اندروید وعده یک چیز انقلابی را می‌داد: یک پلتفرم باز که هر کسی – هر تولیدکننده یا هر اپراتوری – می‌توانست بر اساس آن گوشی تولید کند. اچ‌تی‌سی، یک تولیدکنندۀ تایوانی که آن روزها بیشتر به خاطر گوشی‌های ویندوز موبایل خود شهرت داشت، این وعده را پذیرفت و با آن پیش رفت.

طراحی «دریم» اکنون شاید زمخت به نظر برسد، اما در سال ۲۰۰۸ یک شرط‌بندی جسورانه بر روی یک ایده جدید بود: اینکه تلفن‌ها می‌توانند بیشتر شبیه رایانه‌های شخصی باشند… اما نه با ویندوز، بلکه با نرم‌افزار متن‌باز شخص ثالث.

واکنش‌ها و میراث

بررسی‌های اولیه متفاوت بودند. روزنامه‌نگاران حوزه فناوری انعطاف‌پذیری اندروید را ستایش کردند اما از ظاهر ناشیانه و کمبود ظرافت G1 انتقاد کردند. نبود قابلیت چند لمسی (که اپل به شدت پتنت‌های آن را در اختیار داشت) یک نقطه‌ضعف آشکار بود. با این حال، پتانسیل نهفته در آن برای همه روشن بود. G1 گوشی‌ای برای کاربران کنجکاو و ماهر (Tinkerers) بود – و همین جامعه کاربران، سال‌های اولیه اندروید را تعریف کردند.

گرچه ظرف یک سال، دستگاه‌های جدیدی مانند HTC Magic و Samsung Moment تجربه اندروید را بهبود بخشیدند، اما «دریم» کار خود را انجام داده بود. این گوشی ثابت کرد که اندروید می‌تواند کار کند – نه فقط به عنوان یک نرم‌افزار، بلکه به عنوان پایه‌ای برای یک اکوسیستم سخت‌افزاری متنوع.

اگر به گذشته نگاه کنیم، HTC Dream با استانداردهای امروزی تقریباً ابتدایی، ضخیم و پلاستیکی به نظر می‌رسد. با این حال، از دل همان گوشی کشویی نه‌چندان شکیل، نرم‌افزاری متولد شد که در نهایت توانست میلیاردها دستگاه را تغذیه کند و بر بازار جهانی گوشی‌های هوشمند تسلط یابد.